Grafika, białe tło z czarnym napisem Czym są terpeny? oraz zielonym logo Medicana w lewym dolnym rogu.
Medyczna Marihuana

Czym są terpeny? Rodzaje i ich działanie.

Publikacja: 15 stycznia, 2021

Terpeny to związki, które nadają roślinom aromat i smak. Konopie wytwarzają ich najwięcej, co korzystnie wpływa na właściwości lecznicze. Wykazano, że terpeny wykazują synergistyczne działanie z kannabinoidami, co może dać nowe spojrzenie na terapię konopną.

Konopie to rośliny, które wykazują wiele właściwości zdrowotnych na organizm człowieka. Najczęściej te działania przypisuje się kannabinoidom, takim jak THC i CBD. Od niedawna, coraz częściej mówi się również o terpenach, których korzystne właściwości terapeutyczne odkryto dopiero po wielu latach. Występują w odpowiednich stężeniach, aby mieć aktywność farmakologiczną, ale potrzeba jeszcze wielu dokładnych badań, aby to potwierdzić. 

Co to są terpeny?

Terpeny to naturalnie występujące lotne związki w roślinach, które składają się z cząsteczek węgla i wodoru. Nadają roślinom aromat i smak, co powoduje, że często wykorzystywane są w przemyśle kosmetycznym np. do produkcji perfum. Stężenie terpenów w roślinie może się wahać od około 1% do nawet 10%. Na ich rozwój w roślinie wpływa wiele czynników np. pogoda, typ gleby, klimat, pora dnia czy stosowane nawozy.

Jak dotąd zidentyfikowano ponad 20 tysięcy terpenów, a większość z nich jest znanych i powszechnie stosowanych. Znajdziemy je w roślinach, takich jak: chmiel, cytryna, cynamon, lawenda i mięta pieprzowa. Jednak najwięcej terpenów wytwarzają konopie. Ich ilość jest największa w godzinach porannych i to właśnie wtedy powinny następować zbiory, aby uzyskać największą ilość dobroczynnego olejku konopnego.   

Działanie terpenów

Terpeny zaczęły rozwijać się w roślinach w celach adaptacyjnych. Odpowiedni zapach mógł odstraszać drapieżniki (chronił roślinę) lub zwabiać owady zapylające. Niektóre z terpenów stosuje się jako całkowicie naturalne środki owadobójcze oraz jako jedną z metod zwalczania szkodników.

Dowiedziono również, że terpeny łączą się z receptorami zlokalizowanymi w mózgu pobudzając jego pracę. To powoduje, że terpeny wykazują szerokie spektrum działania w zależności od ich unikalnego składu. Nie wykazują działania psychoaktywnego, ale łącząc się z dopaminą i serotoniną (neurotransmiterami mózgu), zwiększają ich poziom w organizmie, co powoduje m.in. łagodne działanie uspokajające i odprężające. 

Rodzaje terpenów w konopi

Istnieje ponad 100 różnych terpenów, które zostały wykryte w konopiach. Każdy z nich różni się składem i typem, co wpływa na wartość terapeutyczną medycznej marihuany

Do najpopularniejszych terpenów w konopiach należą: 

Mircen

Najczęściej występujący terpen w konopiach. W konopiach indyjskich jest go aż 80-90%, a w siewnych około 20%. Jego dokładny mechanizm działania nie został poznany, ale stwierdzono, że zwiększa przepuszczalność błon komórkowych, dzięki czemu inne terpeny, flawonoidy i kannabinoidy mają łatwiejszy dostęp do komórek organizmu. Wykazuje działanie uspokajające i odprężające (rozluźnia mięśnie). Polecany w leczeniu bezsenności oraz bólów i stanów zapalanych. Określany jako aromat kardamonu, goździków, piżma i ziół. Znajduje się również w innych roślinach, takich jak np. chmiel, mango czy limonka.

Limonen

Drugi najbardziej rozpowszechniony związek terpenowy. Liczne badania sugerują, że poprawia nastrój i odpręża. Potencjalnie wskazany w leczeniu lęków, depresji (zwiększa poziom serotoniny i dopaminy), zgagi, refluksu, przewlekłego bólu, stanów zapalnych i nowotworów. Nadaje roślinie charakterystyczny aromat cytrusowy. Limonen często stosuje się w połączeniu z innymi terpenami w celu zwiększenia poziomu ich wchłaniania. Znajduje się również w olejku cytrynowym i innych owoców cytrusowych. 

Terpineol

Wpływa na poprawę nastroju i motywację. Działa przeciwgrzybiczo, przeciwbakteryjnie i przeciwnowotworowo. Nadaje konopi przyjemny wielowymiarowy aromat sosny, kwiatów i ziół.

Pinen (alfa-pinen, beta-pinen)

Stanowi około 10% terpenów konopi, ale nie więcej niż 20%. Alfa-pinen współuczestniczy w tworzeniu receptorów kannabinoidowych CB2. Zmniejsza negatywne skutki działania THC (np. utrata pamięci) i pomaga w skupieniu. Wspiera również układ oddechowy oraz może przynieść korzyści w leczeniu astmy, wrzodów, lęku, bólu i stanów zapalnych. Daje charakterystyczny sosnowy zapach i jest składnikiem znanego wszystkim olejku sosnowego. Znajdziemy go przede wszystkim w żywicy sosny oraz innych drzew iglastych. 

Linalol

Jego mechanizm działania oparty jest na stymulacji neuroprzekaźników glutaminianu i kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). Działa więc w zbliżony sposób jak kannabinoidy, czyli poprawia nastrój, działa uspokajająco i przeciwbólowo. Konopie zawierające THC i linalol poprzez swój synergizm mogą wykazywać zwiększone działanie uspokajające i przeciwbólowe. Wskazany w leczeniu lęku, depresji, nerwic, bezsenności, chorób neurodegeneracyjnych (np. Alzheimera), bólów i stanów zapalnych. Nadaje roślinie kwiatowy aromat konwalii i lawendy. 

Kariofilen

To mieszanina trzech związków: alfa-kariofilenu, beta-kariofilenu i humulenu, które znajdziemy we wszystkich odmianach konopi. Beta-kariofilen wykazuje właściwości przeciwzapalne blokując rozwój stanu zapalnego. Posiada również działanie odprężające. Może być skuteczny w leczeniu wrzodów, bólu, lęku i depresji. Daje przyjemny korzenny zapach, często określany również jako pieprzowy, drzewny. 

Ze względu na różnice w stężeniach między terpenami, konopie charakteryzują się  szerokim zakresem aromatów. Zapach stanowi również wskaźnik jakości kwiatów konopi. Powszechnie przyjmuje się, że rośliny, które posiadają silny i ostry zapach są wysokiej jakości i zawierają wysokie stężenia terpenów. Najmocniejsze zapachy wydzielają niezapylone, żeńskie kwiaty konopi, czyli te, z których pozyskiwana jest marihuana. 

Wpływ terpenów na działanie konopi

Terpeny wydzielane są w tych samych gruczołach (tzw. trichomach), w których wytwarzane są kannabinoidy, takie jak: THC i CBD. Terpeny mogą działać  bezpośrednio oraz w połączeniu z kannabinoidami. Wykazano, że wyizolowane kannabinoidy nie wywierają tak skutecznego działania pojedynczo jak w połączeniu z terpenami. To sprawia, że interakcja terpenów z kannabinoidami kumuluje korzyści związane ze stosowaniem konopi. Zostało to nazwane efektem synergii (ang. effect entourage), co oznacza, że wiele związków roślinnych działa na korzyść organizmu silniej gdy współpracuje ze sobą. Tylko wspólne działanie może przynieść maksymalne korzyści zdrowotne.

Terpeny mogą dać nowe spojrzenie na terapię konopną. Odkrycie pierwszych korzyści zdrowotnych i synergistycznego działania terpenów z kannabinoidami pozwoli na lepsze dobranie ekstraktów konopnych pod określone schorzenie. Obecnie coraz więcej osób zwraca uwagę na ekstrakty o pełnym spektrum, które zawierają więcej związków niż tylko kannabinoidy. Im więcej substancji aktywnych tym pełniejsze działanie terapii.

Z przeprowadzonych jak dotąd badań wynika, że limonen może wykazywać działanie przeciwutleniające THC, a linalol może zwiększać jego właściwości rozluźniające mięśnie. Jednak badania pozostają na wczesnym etapie i dopiero za kilka lat odkryjemy pełną moc możliwości terpenów. 

Zadaj swoje pytanie,

Zapisz się do newsletter