Grafika, białe tło z zieloną kreską, czarnym napisem Gastrologia - IBD i logo Medicana Centrum Terapii Medyczna Marihuana w lewym dolnym rogu.
IBD

Choroba zapalna jelit (IBD). Przyczyny, objawy, leczenie.

Publikacja: 12 stycznia, 2021

Aktualizacja: 4 listopada, 2021

Czy medyczna marihuana może być skutecznym wsparciem leczenia chorób zapalnych jelit, takich jak WZJG czy choroba Crohna?

Weryfikowane przez:

Nieswoiste zapalenie jelit to określenie na grupę chorób takich jak m.in. wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy choroba Leśniowskiego-Crohna.

Charakteryzują się przewlekłym stanem zapalnym części przewodu pokarmowego, bólem brzucha i biegunką. Występujące objawy utrudniają normalne funkcjonowanie, a często również wykluczają pacjentów z dotychczas prowadzonego stylu życia.

Leczenie pomaga łagodzić objawy i sprzyja remisji choroby, ale powoduje również działania niepożądane. Alternatywą dla wielu chorych może być terapia medyczną marihuaną. 

Co to jest nieswoiste zapalenie jelit?

Nieswoiste zapalenie jelit to grupa przewlekłych chorób dotyczących jelita cienkiego i grubego, niekiedy również dolnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli odbytnicy. Wśród nich wymienia się między innymi:

Łączy je przewlekły stan zapalny, owrzodzenia ścian przewodu pokarmowego i podobne objawy.

Choroba zapalna jelit dotyka najczęściej osoby między 15 a 40 rokiem życia. Mogą przebiegać łagodnie lub ciężko z typowymi okresami remisji i nawrotów. 

Przyczyny IBD

W przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna dokładna przyczyna choroby nie jest znana. Jednak istnieją czynniki, które połączone ze sobą zwiększają ryzyko powstania schorzenia. Wśród nich wymienia się:

  • środowisko – wirusy, bakterie (np. Escherichia coli, Salmonella), drożdżaki, dieta, niektóre leki;
  • genetyka – osoby, których bliscy chorują na jedną z tych chorób są bardziej narażeni na powstanie choroby; 
  • toksyny;
  • zaburzenia układu odpornościowego;
  • miejsce zamieszkania – obszary zurbanizowane i kraje rozwinięte półkuli północnej.

Nieswoiste zapalenie jelit – objawy

Głównymi objawami nieswoistego zapalenia jelita są:

  • silne bóle brzucha
  • biegunka
  • gorączka
  • krwawienie z odbytu (szczególnie u chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego)
  • zmęczenie
  • ogólne złe samopoczucie
  • utrata apetytu
  • utrata masy ciała
  • niedokrwistość

Wraz z rozwojem choroby mogą pojawić się również inne dolegliwości, takie jak: bóle stawów, zapalenie i zaczerwienienie oczu, afty w jamie ustnej, problemy skórne, osłabienie kości, kamienie nerkowe, zaburzenia lękowe czy depresja

Leczenie IBD

Obecnie nie da się całkowicie wyleczyć wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna.

Dostępne terapie pomagają złagodzić objawy i stan zapalny oraz wprowadzić pacjenta w okres remisji choroby. Podstawowe leczenie dotyczy działania przeciwzapalnego, które stanowi główną przyczynę choroby. Do tego celu stosuje się kortykosteroidy, immunosupresanty i leki biologiczne. Dodatkowo pacjenci mogą otrzymać leki przeciwko konkretnym objawom jak biegunka czy zaczerwienienie oczu.

W ciężkich przypadkach konieczna jest operacja, podczas której usuwa się objęte stanem zapalnym części jelita lub całkowicie usuwa się jelito grube wraz z odbytnicą. Zwykle u wielu pacjentów wykorzystuje się leczenie skojarzone, które polega na podawaniu kilku leków jednocześnie, co łagodzi objawy i poprawia wyniki badań, ale jednocześnie powoduje wiele działań niepożądanych np. bóle głowy, zaburzenia smaku, nudności czy leukopenia.

Metodą uzupełniającą dla wielu chorych może być terapia medyczną marihuaną. 

Rola układu endokannabinoidowego

Układ endokannabinoidowy to jeden z układów ludzkiego organizmu. Odpowiada przede wszystkim za utrzymywanie równowagi organizmu, w tym regulacje bólu, nastroju, pamięci, reakcji odpornościowych, apetytu i motoryki przewodu pokarmowego.

Złożony jest z naturalnie wytwarzanych endokannabinoidów, które stymulują rozsiane po całym ciele człowieka receptory. Naukowcy znaleźli dowody na to, że układ endokannabinoidowy jest łącznikiem między jelitami a mózgiem i umożliwia im komunikację ze sobą. Zauważyli również jak istotną rolę odgrywa on w chorobach jelit.

Podczas leczenia zapalenia jelit stwierdzono wzrost receptorów układu endokannabinoidowego oraz poziomu endokannabinoidów, w tym anandamidu. Wzrost anandamidu może być wykorzystany jako potencjalny czynnik obniżenia stanu zapalnego w jelitach za pomocą konopi indyjskich.

Marihuana zawiera bowiem kannabinoidy, które budową przypominają endokannabinoidy, dzięki czemu możliwa jest interakcja między konopiami a organizmem człowieka. 

Wykorzystanie medycznej marihuany w leczeniu IBD

Jak dotąd istnieje niewiele badań dotyczących wpływu konopi indyjskich na przewlekłe choroby jelit u ludzi. Większość opiera się na założeniu, że skoro CBD i THC, czyli dwa główne kannabinoidy zawarte w marihuanie działają przeciwzapalnie to powinny pomóc również w chorobach zapalnych jelit.

W jednym z badań naukowcy porównali skuteczność CBD i THC z sulfasalazyną, którą wykorzystuje się w podstawowym leczeniu tego rodzaju chorób[1]Jacobus J., McQueeny T., Bava S., Schweinsburg B. C., Frank L. R., Yang T. T., Tapert S. F., White matter integrity in adolescents with histories of marijuana use and binge drinking, Neurotoxicology … Continue reading. Wykazano, że THC był najskuteczniejszy, gdy był stosowany samodzielnie w wysokiej dawce. Natomiast sulfasalazyna wykazywała poprawę, a CBD było nieskuteczne. Co więcej, połączenie niższej dawki THC z CBD skutkowało lepszym działaniem przeciwzapalnym niż wysokie dawki samego THC, a ponadto odnotowano funkcję mięśnia okrężnicy.

W kolejnym badaniu przeprowadzonym w Australii na grupie ponad 800 chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego wykazano, że 90% pacjentów zgłosiło poprawę po stosowaniu medycznej marihuany[2]Benson M. J., Abelev S. V., Corte C. J., Connor S. J., McGregor I. S.; Attitudes and Knowledge of Australian Gastroenterologists Around the Use of Medicinal Cannabis for Inflammatory Bowel … Continue reading. Poprawa nastąpiła w przypadku bólu brzucha, skurczów, odczuwaniu stresu i objawów lękowych.

Podsumowanie

Stosowanie medycznej marihuany pozwala również na zmniejszenie ilości przyjmowanych sterydów oraz korzystnie wpływa na poprawę snu i apetyt. Ponadto pomaga zmniejszyć ból trzewny i zmniejsza motorykę jelit, co pozytywnie przekłada się na życie chorego.

Istnieje kilka badań, które nie wykazują żadnej poprawy i zmniejszenia objawów po włączeniu medycznej marihuany do schematu leczenia nieswoistego zapalenia jelit. Może to być związane ze zbyt małą dawką lub nieodpowiednim stężeniem CBD i THC w surowcu konopnym. Potrzeba więcej dokładnych badań, aby potwierdzić korzystny wpływ marihuany w chorobach zapalnych jelit. Jeśli jednak jesteś zainteresowany włączeniem terapii konopnej do swojego leczenia, porozmawiaj z lekarzem zajmującym się leczeniem medyczną marihuaną. 

Przypisy:

Przypisy:
1Jacobus J., McQueeny T., Bava S., Schweinsburg B. C., Frank L. R., Yang T. T., Tapert S. F., White matter integrity in adolescents with histories of marijuana use and binge drinking, Neurotoxicology and Teratology, Vol. 31, Issue 6, 2009, p. 349-355, ISSN 0892-0362, https://doi.org/10.1016/j.ntt.2009.07.006, data dostępu: wrzesień 2021
2Benson M. J., Abelev S. V., Corte C. J., Connor S. J., McGregor I. S.; Attitudes and Knowledge of Australian Gastroenterologists Around the Use of Medicinal Cannabis for Inflammatory Bowel DiseaseCrohn’s & Colitis 360, Volume 2, Issue 2, April 2020, otaa045, https://doi.org/10.1093/crocol/otaa045, data dostępu: wrzesień 2021

Pytania naszych czytelników

– Czy medyczna marihuna jest na NFZ?

"Niestety medyczna marihuana nie jest refundowana w Polsce."

Przeczytaj więcej na ten temat:

Jaki jest koszt terapii medyczną marihuaną?

– Czy można prowadzić samochód pod wpływem medycznej marihuany?

"Nie wolno prowadzić samochodu podczas stosowania terapii medyczną marihuaną. Polskie prawo jasno wskazuje, że jest to wykroczenie, pomimo, że medyczna marihuana to lek. Traktowana jest jak narkotyk."

Dowiedz się więcej na temat:

Prowadzenie samochodu pod wpływem medycznej marihuany.

– Czy posiadanie medycznej marihuany jest legalne?

"Tak, posiadanie medycznej marihuany w czasie leczenia jest legalne w Polsce. Lek przechowywany w oryginalnym opakowaniu chroni Pacjenta przed problemami w czasie ewentualnej kontroli policji."

Dowiedz się więcej na ten temat:

Jak uzyskać receptę na medyczną marihuanę?

left arrow right arrow

Zadaj swoje pytanie,

Zapisz się do newsletter